NLP ve İLETİŞİM

İletişim, iç seslerin dış seslere aktarılarak, en az iki kişi arasında ifade bulması ve sözsüz dışavurumlarla (beden dili – ses tonu) desteklenmesi sürecidir. İyi kurulan bir iletişim kişisel performansı etkin kılar.

İletişimi Daha Anlamlı Hale Getiren Bir Kavram: TEMSİL SİSTEMLERİ

Temsil, eylemler ya da nesneler için oluşturulan bir yapı, bir obje için söylenen kelime, bir problem durumunu tanımlayan cümle, durumları gösteren bir şema, bir manzara için bir resim olarak tanımlanabilir.

Temsiller, kişilerin kendileriyle ve başkalarıyla olan iletişiminde ve öğrenme sürecinde önemli bir yer tutar. Her insanın davranış kalıbı ve çevrelerini algılama biçimleri, sahip oldukları farklı temsil sistemlerinden dolayı farklıdır. Kişinin kendisiyle ve başkalarıyla kurduğu iletişim, sahip olduğu temsil sistemi aracılığıyla yapılır.

Narsisizmin Hikayesini Biliyor Musunuz?

Hepimiz yaşamımızın bir döneminde kendini çok seven, kendini sürekli diğer insanlardan üstün tutan kişilerle karşılaşmışızdır. bu insanlarla iletişim kurmak, arkadaşlık etmek, onlara aşık olmak ve bir ilişki yürütmek oldukça zorlayıcı olabilir. 

Peki bu narsisizm ne demektir? 

Narsisizm en net tanımıyla bir kişinin kendisini çok sevmesi, adeta kendisine aşık olan biri görünümü vermesidir. Bu ve benzer tanımlar herkes tarafından bilinmekle birlikte, bir de hikayesi vardır. 

Narsisizm kavramı Yunan mitolojisine dayanır ve nehir tanrısı Cephissus ile su perisi Liriope'un oğulları Narkissos'un hikayesi ile bilinir. Hikayeye göre; 

Teiresias adında bir kahin, Narkissos bebekken onunla ilgili bir kehanette bulunur. Kehanete göre Narkissos bebek kendini tanıyamadığı takdirde uzun bir hayat yaşayacaktır. 

Zamanla Narkissos bebek büyür ve çok yakışıklı bir adam haline gelir. Karşı konulması zor bir adam... 

Bir sürü kadın ona aşık olur. Yalnız bununla birlikte, Narkissos tüm aşıklarına kibirli davranır, huysuzluk eder ve hepsinin kalbini kırar. Öyle ki, Ameinius adında bir aşığı duruma katlanamaz ve Narkissos'un kendisine hediye ettiği kılıç ile kendini öldürür.

Ancak Narkissos bu olaydan sonra da değişmez. "Kimseye değer vermeyen, aşıklarından birinin kalp kırıklığı yüzünden kendi yaşamına son vermesine neden olan bu adam, ancak kendisine aşık olursa, ulaşılamaz sevginin acısını hisseder" diye düşünen peri kraliçesi Nemesis, Ameinius'un bu acı dolu ölümünden sonra harekete geçer ve güçlerini, Narkissos'u kendisine aşık etmek için kullanır. 

Peri kraliçesinin güçlerini kullanmasının ardından Narkissos su içmek için ırmağın kenarına iner. Suyu avucuna doldurmak üzereyken, suyun yüzeyinde kendisini görür ve aşık olur. Kendisine aşık olan Narkissos, kalan ömrünü, asla kavuşamayacağı aşkın pençesinde geçirir. En sonunda, yaşamı boyunca aşkına ulaşamayacağını, bu acıdan yaşadığı sürece hiç kurtulamayacağını anlar ve göğsüne hançer saplayarak yaşamına son verir...

Hikayeden de anlaşılacağı gibi, narsisizmden kurtulmak oldukça zordur. Bu konuyla ilgili psikoloji ve psikiyatri alanında çalışan uzmanlar her ne kadar ilerleme kaydetseler de, insanlar narsisizmden her geçen gün daha fazla rahatsız oluyor, narsist insanlardan daha fazla şikayet ediyorlar. 

Peki sizce ne yapılmalı?

Kaynak: Daniel Mark Rataj, “Changes in Pathological Narcissism from Middle to Older Adulthood”, Northwestern University, 2003,

Dipsiz Bir Kuyu: Beden Dili Okuma Meselesi

Beden dili kavramı üzerine özellikle son 50 yılda oldukça fazla araştırma yapıldı. Bu araştırmaların bir kısmı sonuç verdi ve ortak anlam taşıyan bazı jest ve mimikler açıklandı. Fakat insanların içindeki keşfetme duygusu, önceki dönemlerde yaşadıkları travmaların da etkisiyle birleşince herkes daha fazla keskin bilgiler edinmek istedi. 

Keskin bilgiler derken bahsetmek istediğimiz konu; herkes aşağıdaki sorulara cevaplar arar oldu:

• Karşımdaki kişi kulağının arkasını kaşırsa, bu durum ne anlama gelir?
• Ensesine elini götürdüğünde aslında ne yapıyor?
• Bacak bacak üstüne atmak ne demek?
• Karşımdaki kişi nasıl oturursa kendine güveni tamdır?
• Kişilerin yalan söylediklerini nasıl anlarım?
• Kişiler sinirli olduklarını nasıl yansıtırlar?
• ..........
• .........
• .....
• ..

Bu gibi sorular kafamızı kurcalarken kesinleştirilmemiş yaş bilgilerin yanında netliği kesinleşmiş kuru bilgiler de yandı. Seminerlerde, eğitimlerde, sunumlarda, kitaplarda ve makalelerde doğru bilgilerin yanı sıra yanlış yönlendirme içeren bilgiler de paylaşıldı. Durum öyle bir hal aldı ki, eğitimlerde sürekli "Ama ben şöyle okumuştum.", "Şu kitapta bu hareketin şu anlamı olduğu yazıyor" gibi cümlelerle karşılaşır olduk...

Seçme Yerleştirme süreci ile ilgili bir eğitimde karşılaştığımız örneğe göz atmakta fayda var. Eğitim esnasında iş görüşmeleri yapan insan kaynakları çalışan ve yöneticileri ile adayların beden dilleri üzerine konuşuyorduk. Bir katılımcı söz aldı ve üzerine şu diyalog yaşandı:

* Geçen hafta bir adayla yaptığımız görüşme esnasında, aday koltuğa oturduğu andan itibaren ayaklarını yere vurmaya başladı.  

- Anlıyorum. Peki adayın diğer özellikleri nasıldı? 

* Diğer özellikleri derken?

- Mesela işe uygun bir aday mıydı? Özgeçmişi işe uygun kriterleri taşıyor muydu?

* Evet. Zaten özgeçmişi uygun olmayan adayları çağırmıyoruz.

- Mutlaka başka adaylarla da görüşmüşsünüzdür. Bu adaydan daha uygun aday var mıydı?

* Aslına bakarsanız pozisyona uygun başka bir aday vardı, fakat bilgi ve deneyim konusunda en uygun aday bu adaydı. 

- Yani, Bu aday sizi ayak jesti dışında kalan konularda yeterli ve yetkin olduğuna ikna etti. Doğru mu anladım?

* Evet doğru. Fakat ayağını sürekli yere vurması bir süre sonra rahatsız etmeye başladı. 

- Peki sonuç ne oldu?

* Çok rahatsız edici bir sesle vurmasa da, uzun süre bunu yaptığı için gergin olduğunu anladım. Bir iş görüşmesinde bu kadar gerginse, stres yönetimi konusunda zorlanacağını düşündüm. Bu yüzden adayı eledim. 

- Sadece bu sebepten mi elediniz?

* Evet. Diğer konularda iyiydi. 

- Peki ayağını vurmasıyla ilgili olarak neden sadece gergin olduğu kanısına vardınız?

* Bir eğitimde böyle anlatılmıştı. Hatta ayağını geriye (göstermek için oturduğu yerden ayağını geriye doğru aldı) atan kişiler de o anda oldukça gergin oluyorlar. Değil mi?

- Bunu nereden biliyorsunuz?

* Eğitimden.

- Anlıyorum... Peki bir de başka bir seçeneğe göz atalım. Adayın ayağında bir rahatsızlık olabilir mi? Ya da tik sahibi olabilir mi?

* Bilmem. Bunu hiç düşünmedim. Belki de olabilir. 

- Buradan şunu söyleyebilir miyiz? Kişileri incelerken dikkatli olmalıyız. Her yönüyle düşünmeliyiz. Aksi durumda pozisyona her yönüyle uygun adayları, sadece bir davranışları yüzünden kaybedebiliriz. Oysa ki bizim işimiz en uygun adayı kurumumuza katmak...

Bu duruma benzer bir çok olayla karşılaşıyoruz. Bunun sebebi yanlış ya da eksik bilgilerin de, en az doğru bilgiler kadar hızlı yayılması!

Oysa ki beden dili incelemelerinin temelinde şu yatar: 

İnsanların beden dilini incelerken, normal davranışlarının (incelediğimiz insanların normal davranışlarının) dışında kalan hareketlerini incelemek gerekir. Esas konu budur. Bunu yapabilmek için de öncelikle incelediğimiz kişinin normal davranışlarını bilmeliyiz. Eğer bunu yapmazsak, sadece gördüğümüz bilgilerle hareket edersek yanlış kararlar vermemiz kaçınılmazdır... 

Tuğba Kaplan

İletişimde Etkileyiciliğin Sırrı: Hipnotik Dil Kalıpları

Milton Modeli, Richard Bandler ve John Grinder‘in hipnoterapist Milton Erickson’u modellemesiyle ortaya çıkmıştır.

Erickson, geleneksel psikoterapi ve hipnoterapinin kullandığı yaklaşımların dışına çıkmış, hastanın emir cümleleriyle hipnotize edilmesi yerine dolaylı telkinlerde bulunmuştur. Dolaylı telkinlerin bilinç tarafından fark edilemediğini, ancak bilinçaltını etkilediğini bulgulayan Erickson, telkinlerini ses tonundaki değişimlerle metafor ve hikayeler içine gizlemiş ve bilinçaltının ilgili gizli emirlere tepki verdiğini görmüştür.